Paduaan uitgelicht: Opleiding Journalistiek krijgt flinke lik verf

Door Merlijn Ensing

Het eerste jaar van Journalistiek wordt inhoudelijk zwaarder maar overzichtelijker, er komt een kortere lijn naar de beroepspraktijk met cross- en multimedialiteit als toverwoorden, de kwaliteit van het toetsbeleid moet omhoog en er komen meer lessen in redactievorm. In grote lijnen het nieuwe leerplan van Journalistiek.

Het eerste jaar wordt opgedeeld in vier blokken: Nieuws, Cultuur & Lifestyle, Binnenland en Buitenland. In de vier blokken zijn drie zogenoemde – horizontale – leerlijnen onderverdeeld: ‘Achtergrond’, ‘Vaardigheden’ en ‘Publicatie in woord en beeld’ (zie afbeelding). Dit moet zorgen voor meer samenhang tussen de cursussen. Zo schrijf je bijvoorbeeld een nieuwsbericht over thema’s waar je diezelfde periode hoorcolleges over volgt.
Het aantal cursussen in het eerste jaar vermindert, maar de twaalf die overblijven zijn volgens directeur Peter de Vries ‘inhoudelijk pittiger’ en bovendien per stuk vijf studiepunten waard.

Cursussen
Een kleine greep uit de onderwijsveranderingen: iedere student krijgt les in het maken van radio-items, fotografie en Indesign. Bovendien worden alle producties online geplaatst en op een website vormgegeven. Dit gebeurt op een klassikale blog. Wanneer er een integrale website voor alle SvJ-studenten komt, is nog de vraag.
Elke cursus kent maximaal twee officiële toetsmomenten. Daarvan is er maximaal één een multiple choice toets, het andere cijfer moet worden vergaard met een journalistiek product. Eventuele andere opdrachten zijn enkel bedoeld voor feedback en tellen dus niet mee. Dit betekent meer verantwoordelijkheid voor de student.

Docenten

Docenten krijgen het volgend jaar zwaar. Routinematig te werk gaan is (even) verleden tijd, want de twaalf cursussen hebben allen een nieuwe inhoud.
Ze gaan werken in blokteams van acht á tien man, waarbij ze worden onderverdeeld in de drie horizontale leerlijnen. Het doel daarvan is om elkaar scherp te houden en te inspireren, maar ook om meer afstemming te krijgen tussen praktische en theoretische cursussen.

Kunnen docenten het nieuwe leerplan aan?
Eén van de doelstellingen is om de aansluiting met de beroepspraktijk te versterken. Met een gemiddelde leeftijd van 49 jaar en lang niet altijd de gewenste praktijkervaring kan de vertaalslag die docenten volgend jaar moeten maken voor problemen zorgen. De Vries heeft er vertrouwen in maar erkent ook dat daar werk aan de winkel is. “Tien procent van de docenturen moet worden besteed aan deskundigheidsbevordering. We zullen dat financieel, organisatorisch en inhoudelijk mogelijk maken en er op hameren dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. Docenten moeten bijvoorbeeld meer bij media op stage gaan.” Nieuwe docenten moeten met één been in de beroepspraktijk staan of een mastersdiploma hebben/halen.

Oriëntatieweken
De oriëntatieweken verdwijnen en zijn verweven in de nieuwe cursussen. Gevolg: de eerste noemenswaardige kennismaking met televisie volgt pas vanaf jaar twee. Daarvoor in de plaats: meer web, meer beeld en foto, meer werken in een redactie aan een tijdschrift of radio. Over de exacte invulling van de weken waar vroeger de oriëntaties in zaten, wordt nog besloten.

Wat kost dat?

Er zijn in het afgelopen anderhalf jaar alles opgeteld ongeveer duizend docenturen aan de ontwikkeling van het nieuwe leerplan besteed met een kostenpost van in totaal ongeveer 50 á 75.000 euro. Het extern laten ontwikkelen van het nieuwe leerplan is nooit een optie geweest. Volgens De Vries is dat duurder en hij wil docenten niet opschepen met het geven van onderwijs waar zij zich niet in kunnen vinden.

Huidige eerstejaars
In het tweede, derde en vierde jaar van de opleiding wordt in 2010-2011 enkel nog ‘noodzakelijk onderhoud’ gepleegd aan vakken. Over het omgooien van cursussen in deze jaren wordt volgend jaar beslist zodat het in 2011-2012 ingevoerd kan worden.
De Vries vindt niet dat de huidige eerstejaars slecht onderwijs krijgen. “Maar: Het huidige eerstejaar voldoet niet aan de eisen van de moderne tijd. Het is te gefragmenteerd, onsamenhangend, te weinig gericht op de multimediale journalistieke praktijk. Het is net als je je kamer gaat schilderen. Die kamer is geen bouwval, maar er moet wel onderhoud gepleegd worden. Het onderwijs in deze krijgt een hele stevige onderhoudsbeurt.”

Vraagtekens

Het is nog de vraag hoe het herkansingsbeleid er in het eerste jaar uit gaat zien. Moeten studenten de gehele cursus over doen als ze een deel niet behalen of krijgen ze een vervangende opdracht? Daarover wordt de komende maanden intern gediscussieerd.

Hoe nu verder?

Tot eind april is er tijd om alle cursusbeschrijvingen in te dienen. Vanaf dan worden alle syllabi en cursusmaterialen ontwikkeld. Het leerplan geldt het schooljaar 2010/2011 voor alle eerstejaars. Tijdens dat schooljaar wordt ook een plan opgesteld om het tweede jaar ‘op te frissen’. In dat jaar zal de omslag minder ingrijpend zijn dan nu bij het eerste jaar het geval is. Ook daar per vak vijf studiepunten en de combinatie: inhoudsvak-vaardigheid-publiceren.

En dan nog dit:
- De cursusnamen staan nog niet vast.
- Er wordt nog gekeken of- (en hoe) het Engelse onderwijs in het eerste jaar geïntensiveerd moet worden.
- Het rooster is zo ingedeeld dat alle studenten het eerste en tweede blok gevolgd zullen hebben voor februari. Dit in verband met het Voorlopig Studie Advies (VSA), zodoende kunnen studenten zich voor februari uitschrijven terwijl beide groepen dezelfde lessen hebben gevolgd (De ene groep volgt eerst Cultuur & Lifestyle en daarna Nieuws en vice versa).
- De decentrale selectietoets wordt mogelijk aangepast, zodat deze beter aansluit op het nieuwe leerplan.

Binnen 48 uur een follow-up n.a.v. nieuwe leerplan met reacties docenten.