Herkansers belanden tussen wal en schip

Studenten journalistiek die een basismediavak in hun tweede jaar niet halen, belanden tussen wal en schip. Wie bijvoorbeeld dit jaar in het eerste blok deadline wilde herkansen, kreeg pas op de dag dat het blok aanving te horen dat er voor hem geen plek was. Docente Maria Bolten: “Ik ben blij dat ik geen derdejaars met studieachterstand ben. Ik vind het echt niet kunnen hoe het nu gaat.”

Door Kai Heijneman

Bolten is sinds enkele jaren begeleider van de bezemgroep, de verzamelnaam voor derdejaarsstudenten die nog 30 of meer studiepunten uit het tweede jaar moeten halen. “Dat zijn ieder jaar ongeveer 40 studenten,”aldus de docente. Ze merkt dat veel studenten geen gunstige planning kunnen maken, omdat onduidelijk is wanneer ze een vak kunnen volgen.
“Er zijn drie vormen onderwijs bij ons op school: hoorcolleges, werkcolleges en basismediavakken, een soort practica”, licht Bolten toe. “Hoorcolleges mag je altijd opnieuw volgen. Recht om op opnieuw het werkcollege te volgen heb je niet, maar als je het graag wil kan je vaak wel bij een tweedejaars klas geplaatst worden. Basismediavakken móet je opnieuw volgen. Hieronder vallen basismedia Radio en Televisie en (RTV), basismedia Vormgeving en Fotojournalistiek (RVF) en Deadline.

Studenten die basismediavakken willen herkansen, worden bijgeplaatst bij bestaande tweedejaarsklassen, als er plek is. Maar vaak is er geen plek. Een klas mag nooit meer dan 24 studenten bevatten in verband met beschikbare materialen, zoals bijvoorbeeld het aantal camera’s bij RTV. Bovendien wordt de werkdruk voor docenten te hoog als zij meer dan 24 studenten tegelijk moeten lesgeven. Als een klas al 24 studenten bevat, zit hij vol en heb je als ouderejaars pech.

Voor de zomervakantie heeft opleidingscoördinator Malika el Ayadi het probleem nader bestudeerd: “In de zomervakantie is gekeken om hoeveel studenten het gaat. We hebben gekeken hoeveel derdejaars Deadline nog moeten volgen, hoeveel RVF en hoeveel RTV. Het waren er minder dan 24, te weinig dus voor een nieuwe klas. Dus toen hebben we gekeken of er genoeg ruimte was om deze studenten bij te plaatsen.” Uiteindelijk is voor deze tweede optie gekozen.

Halverwege Blok 1 van dit jaar heeft El Ayadi alle studenten die nog een Basismediavak moesten volgen een mail gestuurd. “In de mail verzoek ik de studenten aan te geven wanneer zij een vak willen volgen.” Het Facultair Bureau Onderwijs (FBO) bekeek vervolgens of deze studenten bijgeplaatst konden worden.“Niet alle studenten hebben gereageerd op dit verzoek, maar wij kunnen niet aan de gang blijven. Studenten hebben ook een eigen verantwoordelijk”, vindt El Ayadi.

Het FBO voert het bijplaatsingsbeleid uit. Marjo Stappers, manager van het FBO op de FCJ, is niet te spreken over het huidige beleid voor herkansers. “Het beleid verdient niet de schoonheidsprijs. Er zijn te veel risico’s bij dit systeem, waardoor het voor de student snel mis gaat. Onze mensen moeten per geval gaan kijken of er plek is in het rooster van de student en of er nog ruimte is in de klas . Dit is erg tijdrovend voor de FBO’ers, echt een rotklus!”

Om te zien of er plek is in een klas, baseert het FBO zich op de klassenlijsten. Malika el Ayadi uit forse kritiek op het bijhouden van deze lijsten. Zij geeft aan dat het nog regelmatig voorkomt dat er studenten op de lijst staan die al lang geen lessen meer volgen. Zo’n ‘spookstudent’ neemt dan de plek in voor iemand die moet herkansen. El Ayadi: “Het opschonen van de lijsten is een groot probleem. Daar valt echt nog een grote slag te slaan.”

Het bijhouden van de klassenlijsten gebeurt ook door het FBO. Teamleider Yardi Izaaks houdt zich hiermee bezig. “We passen de lijsten meteen aan als mensen zich uitschrijven. Maar als studenten dat niet doen, kan het inderdaad zo zijn dat er studenten op de lijst staan die geen lessen meer volgen.”

El Ayadi vindt dat het FBO proactiever te werk zou moeten gaan. “Als een student al een hele tijd geen nieuwe cijfers meer haalt, is dat een teken aan de wand.” Het FBO kan dan bellen naar de student om te vragen of hij met de studie gestopt is. Die zijn het echter niet met El Ayadi eens. Marjo Stappers: “Daar kunnen wij niet aan beginnen, een student heeft ook een eigen verantwoordelijkheid.”

Om alle beschikbare plekken te vullen worden ook de docenten om hulp gevraagd. “Wij vragen docenten van de basismediavakken om na de eerste dag van het blok door te geven welke studenten er aanwezig waren,” aldus Izaaks. “Zodat er voor studenten die niet opkomen dagen alsnog herkansers bijgeplaatst kunnen worden.”

Die lijsten komen in de praktijk echter nog vaak te laat terug. Met als gevolg dat de student zich al voor andere vakken heeft ingeschreven of al te veel heeft gemist om nog bijgeplaatst te kunnen worden. Izaaks: “Het is niet onze verantwoordelijkheid om leraren achter na te zitten over klassenlijsten.”

Stappers wijt de problemen aan het foutengevoelige systeem: “Er zijn te veel onzekerheden en te veel dingen die fout kunnen gaan.” El Ayadi legt het probleem bij het opschonen van de klassenlijsten door het FBO. Het FBO vindt echter dat het genoeg doet om de lijsten up-to-date te houden. Waar het probleem ook ligt, de student is de pineut. “Een student heeft gewoon recht op onderwijs”, vindt Maria Bolten.

Bolten zou graag zien dat hele systeem wordt omgegooid. “Eigenlijk zouden studenten meteen als ze een vak niet halen, moeten horen van de school wanneer ze het kunnen herkansen. Of de school moeten kiezen voor een extra klas voor herkansers, maar ik denk dat dit te duur is. Zo’n extra klas kost natuurlijk veel extra geld.”

El Ayadi erkent dat er nog werk aan de winkel is om de situatie voor volgend jaar te verbeteren. Ook het FBO is zich hier van bewust. Stappers: “We moeten nogmaals om tafel gaan zitten met de directie om te zorgen dat het volgend jaar beter loopt.”

Maria Bolten: “Het gaat dit jaar al wel beter dan vorige jaren, maar het is maar afwachten hoe het volgend jaar gaat. En ik hou mijn hart vast voor het nieuwe leerplan. Ik hoop dat daarin rekening wordt gehouden met herkansers.”