BP-schrijfsel: Edwin Koopman

De Cubaanse waarheid

door Carlijn Assink
Edwin Koopman is correspondent in Latijns-Amerika en werkt onder andere voor Trouw, Elsevier en de Wereldomroep. Over de invloed van het regime in Cuba op o.a. de journalistiek, schreef hij het boek Ritselaars van Havana. Afgelopen week was hij te gast bij het Bonusprogramma.

Koopman wilde altijd correspondent worden en koos voor Latijns-Amerika, omdat hij toch al Spaans sprak. Cuba zat toevallig ook in het pakket. De foto’s die hij in het begin laat zien, laten een straatbeeld vol oldtimers zien. Op het eerste gezicht lijkt er niks aan de hand, al zijn de enige aanplakbiljetten die er hangen van de regering.

Edwin Koopman vertelt ons dat er daadwerkelijk 'iets' aan de hand is. Cubaanse journalisten kunnen en mogen niks zeggen en buitenlandse journalisten worden streng in de gaten gehouden. Houd je je niet aan de regels, dan word je vriendelijk verzocht het land te verlaten en vooral nooit meer terug te komen.
Het is vooral moeilijk om aan betrouwbare informatie te komen, omdat de regering totale controle heeft. Zelfs het privéleven van de Cubanen wordt erdoor beïnvloed.

Zelf heeft hij ook het één en ander meegemaakt. Zo leest hij uit zijn boek een passage voor, waarin hij vertelt over totale paniek toen een agent voor de deur stond. In alle haast rende hij naar boven om zijn belangrijke papieren te verstoppen. Uiteindelijk was de agent niet voor hem gekomen. De vrienden bij wie hij in huis zat, kregen wel een boete omdat hij zich bij hen in huis bevond.

Op de vraag vanuit het publiek waarom de Cubanen niet in opstand komen, antwoordt hij: ‘Dat heb ik ze ook gevraagd, maar dan zeggen ze dat dat niet in hun aard zit. Ze zijn natuurlijk ook bang gemaakt, want als je wél protesteert, wordt het leven je zuur gemaakt.’
De verzetskranten hebben ook geen zin, want er zijn geen drukpersen en er wordt veel geïnfiltreerd door de politie.
Kortom: je kunt alleen op de je eigen waarneming vertrouwen.